Metoda ta została opracowana przez polskiego cybernetyka, doc. Józefa Marię Kosseckiego, w 1980 roku. Jest to narzędzie analityczne, które pozwala ocenić potencjał sterowniczy państw (ich zdolność do wpływania na stosunki międzynarodowe) oraz przewidywać konflikty i zmiany geopolityczne z wysoką dokładnością (korelacja historyczna wynosi ok. 99%).

Jest to metoda energetyczna, która opiera się na porównywaniu energii swobodnych (czyli mocy zakumulowanych w jednostce czasu) różnych systemów międzynarodowych, czyli państw.

• Energia swobodna – miara zdolności państwa do realizacji celów strategicznych, obliczana na podstawie danych ekonomicznych.

• Punkty krytyczne – momenty, w których stosunek potencjałów sterowniczych dwóch państw osiąga wartości:

  • 1:1 → równowaga sił – możliwa zmiana sojuszy lub konflikt,

  • 2:1 → jedno państwo zyskuje dwukrotną przewagę nad drugim i ma zdolność narzucenia mu swojej woli.

• Zasada dwukrotnej przewagi – jeśli jedno państwo osiąga co najmniej dwukrotną przewagę nad drugim, ma ono zdolność do podporządkowania go sobie (np. poprzez wojnę, presję ekonomiczną etc.).

• Zasada dynamiki wzrostu – jeśli żadne państwo nie ma dwukrotnej przewagi nad drugim, to zwycięża to, którego potencjał sterowniczy rośnie szybciej (w myśl idei, że kto porusza się wolniej, ten zostaje z tyłu).

• Zasada punktów krytycznych – w momentach historycznych, w których zmienia się układ sił (np. rozpad ZSRR, wzrost potęgi Chin), mogą nastąpić konflikty lub zmiany sojuszy.

• Prognozowanie konfliktów – np. przewidzenie kryzysu ukraińskiego (2014) i jego rozwój – na podstawie utraty przez SZAP (Stany Zjednoczone Ameryki Północnej) dwukrotnej przewagi nad Rosją i relatywnym wzroście potencjału rosyjskiego wobec analogicznego potencjału jankeskiego.
• Analiza sojuszy – np. współpraca Chin i Rosji wynikła z faktu, że Rosja uzyskała swobodę działań wobec SZAP (dzięki utracie podwójnej przewagi Waszyngtonu nad Moskwą), a Chiny uzyskały dwukrotną przewagę nad Federacją Rosyjską (także w 2014 roku), co zachęciło Moskwę do szukania porozumienia z Pekinem.
• Ocena suwerenności państw – np. Polska w XX wieku była przedmiotem rywalizacji mocarstw ze względu na swój niewielki potencjał i nie miała wystarczającej siły, by zachować pełną niezależność (czy to od SZAP, Anglii, Niemiec, czy Rosji).

• Pomiar odbywa się w oparciu o kluczowy produkt-symptom, który daje najlepsze skorelowanie pomiędzy obliczeniami i prawdziwymi wydarzeniami.

• Najlepiej dopasowanym produkt-symptomem jest obecnie poziom produkcji stali (ponad 99% wskaźnik korelacji – na bazie wydarzeń z ostatnich 300 lat) i jej akumulacja na danym obszarze geograficznym.

• Najlepszy poziom dopasowania produkcji stali do roli produkt-symptomu wynika głównie z tego, że produkowane kiedyś żelazo, a obecnie stal służy do budowy podstawowych urządzeń i środków przemysłowych służących do szybkiego rozwoju gospodarczego, militarnego i infrastrukturalnego (np. mikroprocesory nie biorą się z powietrza, gdyż potrzebne są do ich wytworzenia urządzenia wydobywcze, maszyny, hale produkcyjne, komputery, infrastruktura przesyłowa i zaopatrzeniowa, etc. - jednym słowem wszystko to, co też potrzebuje stali do bycia wytworzonym).

Metoda Kosseckiego pokazuje, że suwerenność państwa zależy od jego potencjału gospodarczego i zdolności do obrony własnych interesów. Dla Polski oznacza to konieczność:

• Rozwoju rodzimego przemysłu (w tym stalowego i zbrojeniowego).

• Unikania uzależnienia od obcych mocarstw, zwłaszcza tych, które „idą na dno”.

• Świadomego kształtowania polityki zagranicznej w oparciu o realne układy sił i najlepiej rokujące pod względem wzrostu systemy.

Metoda ta jest szczególnie cenna dla analiz geostrategicznych, ponieważ w odróżnieniu od geopolityki (która jest publicystyką geograficzno-polityczną) pozwala uniknąć manipulacji medialnych i oceniać sytuację obiektywnie, na podstawie twardych danych ekonomicznych.

Źródła:

J. Kossecki, Metacybernetyka (2005)

T. Banyś, Cybernetyczna analiza procesów sterowania międzynarodowego (wykłady NAI)

Instytut ICAS, Nowoczesna Myśl Narodowa (2020)

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Maecenas pulvinar ex ut dolor porttitor, ut ultricies leo porttitor. Etiam ac convallis nisl. Curabitur dapibus nec nunc nec iaculis. Quisque vitae ullamcorper risus. Ut rhoncus convallis nisi eget accumsan. Integer vitae lectus iaculis, volutpat diam eu, faucibus enim. Maecenas augue purus, hendrerit ac fermentum a, mollis ut nisl. Cras egestas lobortis dolor. Quisque nunc felis, bibendum quis risus ac, facilisis ultrices enim.

Maecenas mattis dolor est, in hendrerit libero ornare eget. Nam eget tortor et diam laoreet aliquam id ut dui. Interdum et malesuada fames ac ante ipsum primis in faucibus. Aenean convallis molestie massa, id luctus ex scelerisque scelerisque. Integer bibendum ullamcorper mi. Sed congue, nibh et tincidunt vulputate, turpis risus maximus mauris, eget commodo nulla risus eu ante. Nulla at dolor aliquam quam accumsan venenatis. Aliquam hendrerit accumsan convallis. Ut consequat urna id lorem vestibulum blandit. Fusce dui metus, molestie vel mattis vitae, tempus tempor urna. Sed lacinia ligula nec enim tempus, at porta urna varius. Nam eget lobortis diam. Etiam ultricies libero et libero consectetur, at imperdiet orci tristique. Morbi pulvinar nunc ut molestie ornare. Vestibulum finibus pulvinar ligula id auctor.

Duis ullamcorper ornare metus at condimentum. Sed auctor, ipsum et sagittis dapibus, augue urna pretium metus, vitae tempor sem quam sit amet justo. Cras hendrerit condimentum odio, ac rhoncus magna mollis ac. Vestibulum rhoncus placerat risus vel lobortis. Nullam fringilla augue eu mauris ultrices, in imperdiet elit tincidunt. Maecenas tincidunt id mauris id rutrum. Duis imperdiet nisi est, in scelerisque diam sagittis et. Etiam rutrum nulla ut augue cursus finibus. Quisque posuere auctor sem, sed volutpat odio ullamcorper quis. Proin nec orci condimentum, ultrices turpis ac, fermentum metus. Ut tempor felis risus, efficitur ultricies augue mattis finibus. Nulla aliquet tempor velit. Proin eget ligula bibendum, finibus sem eu, congue ligula. Ut magna diam, feugiat ut leo et, gravida accumsan ante.

Nulla lacinia tempor accumsan. Maecenas volutpat quam eu massa accumsan ultrices. Praesent maximus lorem in augue pretium aliquet. Nam mauris massa, fermentum in tincidunt quis, gravida eget dolor. Vestibulum in tristique lorem. Vivamus non malesuada dolor. Morbi vulputate bibendum aliquet. Etiam sed varius ipsum, vitae tincidunt massa.